دیپفیک صوتی، صدایی است که با کمک هوش مصنوعی شبیه صدای یک فرد ساخته میشود؛ بهطوریکه انگار او حرفهایی زده که هرگز نگفته است.
کلاهبرداران میتوانند از این فناوری برای جعل صدای دوست، اعضای خانواده یا همکار شما و درخواست پول یا اطلاعات محرمانه استفاده کنند. به همین دلیل، آشنا بودن صدا در یک پیام صوتی یا تماس، بهتنهایی برای اعتماد کردن کافی نیست.
دیپفیک صوتی چگونه ساخته میشود؟
ابزارهای هوش مصنوعی با بررسی نمونههای ضبطشده از صدای یک فرد، ویژگیهایی مانند لحن، ریتم گفتار و شیوه تلفظ او را تقلید میکنند. سپس میتوانند جملههای تازهای با صدایی شبیه او تولید کنند؛ حتی اگر آن فرد هرگز آن جملهها را نگفته باشد.
روش های افشای اطلاعات شخصی را اینجا بخوانید
میزان شباهت صدای تولیدشده به صدای واقعی نیز به ابزار مورد استفاده و کیفیت نمونههای صوتی بستگی دارد.
کلاهبرداری با صدای جعلی چه شکلی دارد؟
تصور کنید از شمارهای ناشناس، پیامی صوتی با صدای یکی از دوستانتان دریافت میکنید:
«گوشیم خراب شده، با خط یکی دیگه پیام میدم. فوری باید پولی واریز کنم؛ میتونی برام بفرستی؟ بعداً توضیح میدم.»
صدای آشنا باعث اعتماد میشود و عجله فرستنده، فرصت فکر کردن را کم میکند. اما شماره جدید، درخواست پول و اصرار برای اقدام فوری، همگی دلایلی برای مکث و بررسیاند؛ حتی وقتی صدا کاملاً واقعی به نظر میرسد.
چگونه دیپفیک صوتی و صدای جعلی را تشخیص دهیم؟
تشخیص دیپفیک صوتی همیشه ساده نیست. گاهی تلفظ عجیب کلمات، مکثهای نامعمول یا تغییر ناگهانی لحن میتواند شکبرانگیز باشد؛ اما هیچکدام بهتنهایی ثابت نمیکند که صدا جعلی است.
اختلال تماس یا کیفیت پایین ضبط هم ممکن است صدای واقعی را غیرطبیعی کند. در مقابل، یک صدای جعلی باکیفیت میتواند کاملاً طبیعی به نظر برسد.
بنابراین، اگر پیام شامل درخواست پول یا اطلاعات محرمانه است، فقط به آشنا بودن صدا اعتماد نکنید. با شمارهای که از قبل از آن فرد دارید تماس بگیرید و مطمئن شوید درخواست واقعاً از طرف اوست.
چطور در برابر کلاهبرداری با صدای جعلی از خودمان محافظت کنیم؟
۱. قبل از اقدام، مکث کنید
اگر فرستنده اصرار دارد «همین الان پول بفرست» یا «به کسی نگو»، پیش از هر اقدامی درخواست را بررسی کنید. عجله و پنهانکاری، دلایل بیشتری برای احتیاط هستند.
۲. از راهی مستقل تماس بگیرید
با شمارهای که از قبل از فرد دارید تماس بگیرید، نه شماره جدیدی که در پیام فرستاده است. اگر پاسخ نداد، پیش از پرداخت از یک فرد قابلاعتماد دیگر پیگیری کنید.
پلیس فتا نیز توصیه میکند در چنین شرایطی با استفاده از شمارهای که خودتان از قبل در اختیار دارید، با فرد موردنظر تماس بگیرید و درخواست را تأیید کنید.
۳. رمز و کد ورود را نفرستید
حتی اگر صدا آشناست، رمز عبور، کد پیامکی، کد ورود یا کد بازیابی حسابتان را در اختیار فرستنده نگذارید.
۴. برای درخواستهای اضطراری، عبارت تأیید داشته باشید
با اعضای خانواده یک عبارت خصوصی و غیرقابلحدس تعیین کنید تا در چنین موقعیتهایی برای تأیید هویت کمککننده باشد. البته این عبارت جای تماس و بررسی مستقل را نمیگیرد.
۵. پرداختهای کاری را جداگانه تأیید کنید
پیام صوتی مدیر یا همکار نباید بهتنهایی مبنای انتقال پول یا تغییر شمارهحساب باشد. درخواست را طبق روال شرکت و از مسیری مطمئن تأیید کنید.
اگر به یک پیام صوتی مشکوک شدیم، چه کنیم؟
تا زمانی که هویت فرستنده و درخواست او تأیید نشده است، پول یا اطلاعاتی ارسال نکنید.
پیام، شماره یا نام حساب فرستنده و زمان دریافت را نگه دارید و موضوع را از راهی مطمئن با فردی که احتمال میدهید صدایش تقلید شده است، بررسی کنید.
اگر پولی واریز کردهاید، سریعاً با بانک یا ارائهدهنده خدمات پرداخت تماس بگیرید و موضوع را گزارش کنید.
اگر رمز یا کد ورود خود را در اختیار فرستنده قرار دادهاید، از طریق برنامه یا وبسایت رسمی سرویس، رمزتان را تغییر دهید. همچنین در بخش دستگاههای متصل به حساب، دسترسی دستگاههایی را که نمیشناسید قطع کنید و حساب مشکوک را در همان پلتفرم گزارش دهید.
آیا آنتیویروس صدای جعلی را تشخیص میدهد؟
بررسی امنیت یک فایل با تشخیص واقعی بودن صدای داخل آن متفاوت است.
آنتیویروسها معمولاً برای شناسایی بدافزار و تهدیدهای امنیتی طراحی شدهاند و تشخیص دیپفیک صوتی موضوع متفاوتی است. یک فایل صوتی ممکن است هیچ بدافزاری نداشته باشد، اما صدای داخل آن برای فریب شما ساخته شده باشد.
در کنار استفاده از ابزارهای امنیتی، تأیید هویت فرستنده از راهی مستقل همچنان ضروری است.
صدای آشنا، تضمین هویت نیست
لازم نیست به هر پیام صوتی شک کنیم؛ اما وقتی پای پول، رمز عبور یا اطلاعات محرمانه در میان است، چند دقیقه بررسی ارزش دارد.
پیش از هر اقدامی، با شمارهای که از قبل از فرد دارید تماس بگیرید و درخواست را تأیید کنید.
قبل از اعتماد به صدا، از هویت فرستنده مطمئن شوید.
شید | همراه امنیت دیجیتال تو
